Rynek Główny

Rynek Główny, położony w samym sercu Krakowa, to najważniejsza przestrzeń publiczna tego miasta, miejsce o wyjątkowym znaczeniu historycznym, kulturowym i społecznym. Jego historia sięga XIII wieku, kiedy to po lokacji miasta w 1257 roku, wytyczono plan miasta. Rynek Główny jest największym placem Krakowa, a także największym rynkiem w Europie. Ma kształt kwadratu o boku wynoszącym około 200 m.

Na Rynku Głównym i w jego sąsiedztwie znajdują się ważne zabytki Krakowa, takie jak Kościół Mariacki, Sukiennice, Kościół św. Wojciecha czy Wieża Ratuszowa.

Więcej...

Ratusz

Głównym gmachem administracyjnym Krakowa był zawsze Ratusz, z którego, po zburzeniu w roku 1820, ocalała jedynie gotycka XIV-wieczna wieża. Spośród budynków rynkowych Ratusz wyróżniał się swoją sylwetką: wysoka wieża, zwieńczona niegdyś gotyckim hełmem ze wspaniałym zegarem. Dawniej w podziemiach Ratusza znajdowało się więzienie z izbą tortur.

Obecnie u wejścia do wieży,  którego  strzeże para lwów, zachował się gotycki portal z herbem Krakowa i godłem Polski. Na parterze znajduje się niespotykany zestaw gmerków z 1444 roku, jedyny tego typu w Polsce, który jest również europejskim unikatem. W wieży, będącej filią Muzeum Historycznego miasta Krakowa, eksponowane są pamiątki dotyczące historii miasta. Z z jej szczytu rozpościera się wspaniały panoramiczny widok miasta.

 

Kościół Mariacki

Kościół archiprezbiterialny p.w. Wniebowzięcia Maryi Panny, czyli Kościół Mariacki, położony przy północno-wschodnim narożniku Rynku Głównego, jest jednym z najbardziej znanych kościołów w Polsce. Ten XIV-wieczny, gotycki kościół jest w Krakowie, kościołem, po Katedrze, najważniejszym. Zdobiące go dwie wieże stanowią nieodłączną część wizerunku Krakowa. Wyższa zwiana jest Hejnalicą i to z niej  co godzinę grany jest hejnał, będący jednym z symboli Krakowa.

 

Wnętrze Kościoła Mariackiego zdobi późnogotycki ołtarz Zaśnięcia NMP, pierwsze i najbardziej znane z dzieł Wita Stwosza, bezwątpienia najwspanialsze dzieło sztuki w Krakowie, będące inspiracją dla wielu pokoleń polskich artystów. Ten piękny poliptyk jest największym ołtarzem gotyckim na świecie. Duże wrażenie na zwiedzjących robi ałtarz w momencie otwiarcia, co odbywa się codziennie tuż przed południem. W kościele warto równiez przyjrzeć się witrażom z XVw. oraz nowszym elementom wystroju - polichormii autorstwa Jana Matejki czy witrażom Józefa Mehoffera.

Kościół św. Wojciecha

Kościół Św. Wojciecha należy do najstarszych w Krakowie - stał w tym miejscu, na rozwidleniu szlaków handlowych, długo przed lokacją miasta i wytyczeniem Rynku. Według legendy wygłaszał tu swoje kazania Święty Wojciech, jeden z patronów Polski,  przed wyprawami misyjnymi na Prusy w X wieku.

 

W kościele można wyodrębnić kilka kolejnych faz: przedromańską, romańską (portal od strony pd.), gotycką, renesansową i barokową. Prawdopodobnie zbudowano go w XIw. na szczątkach drewnianej, być może jeszcze pogańskiej budowli. Zachowane i eksponowane fragmenty romańskich murów kościoła św. Wojciecha są najstarszym zabytkiem w obrębie Rynku Głównego. Na uwagę zasługuje krucyfiks w tęczy (z XV wieku) oraz obraz przedstawiający św. Wojciecha (z XVII wieku, domniemane dzieło Kaspra Kurcza).
W podziemiach znajduje się Muzeum Dziejów Rynku.

Sukiennice

Krakowskie Sukiennice podlegały przez wieki wielu przemianom i ich obecny kształt w niczym nie przypomina pierwotnych Sukiennic.
Już w roku 1257 książę Bolesław Wstydliwy przy lokacji Krakowa zobowiązał się postawić kramy sukienne. Stanowiły one wówczas podwójny rząd kramów kamiennych, tworzących jakby uliczkę po środku Rynku. Sukiennice w tej postaci przetrwały do połowy XIV stulecia.

 

Nowe murowane wystawił król Kazimierz Wielki.  Od strony południowej i północnej wybudowano zdwojone, ostrołukowe arkady. Przypominały one już kształtem obecne Sukiennice. Budowla ta przetrwała jako gotycka do 1555 roku, kiedy spłonęła. Wkrótce przystąpiono do odnowienia spalonych Sukiennic. Pracami kierował mistrz Pankracy, który zasklepił kolebkowo wielką halę Sukiennic. Budynek zwieńczono attyką o podziałach arkadowych i grzebieniu z maszkaronami projektu Santi Gucciego. Dobudowano także kolumnowe loggie, prawdziwą renesansową ozdobę Sukiennic, które zaprojektował Jan Maria Padovano. Można śmiało powiedzieć, że renesansowa przebudowa Sukiennic stworzyła wybitne dzieło sztuki.

 


Jeszce raz Sukiennice przebudowano w XIXw., według projektu Tomasza Prylińskiego. Przebito przejście w poprzek Sukiennic i ozdobiono go ryzalitami. Na szczytach ryzalitów umieszczone zostały maszkarony, przedstawiające karykatury ówczesnych prezydentów Krakowa.

 


Obecnie na piętrze Sukiennic znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku (oddział Muzeum Narodowego) a w podziemiach - multimedialna wystawa "Podziemia Rynku" (oddział Muzeum Historycznego mizasta Krakowa).